Dereağzı Köyü: Eski Aydın-İzmir Karayolu (Bisiklet Yolu)

Dereağzı'ndan geçen eski kervan yolları

Ege bölgesi eski çağlardan itibaren doğu-batı doğrultusunda Büyük Menderes ve Gediz vadilerini izleyerek Anadolu’nun iç kısımlarını Batı Anadolu limanlarına bağlayan ana ulaşım yollarının yer aldığı bir bölgedir. Ayrıca ana yolları bazı noktalarda birbirlerine bağlayan küçük ara yollar da vardı. Antikçağda bölgedeki önemli yolların başlangıç noktası Ephesos (Efes) limanıdır. Bu önemli kentten çıkan yol Menderes havzası üzerinden Anadolu içlerine ulaşıyordu. Bölgeden geçen ticaret yolu antik dünyanın önemli kenti Ephesos’dan başlayarak Magnesia at Meandrum 2 ’dan sonra doğuya doğru uzanır, sırasıyla Tralleis (Aydın), Nysa (Sultanhisar), Mastaura (Nazilli) ve Loadikeia (Denizli) gibi önemli kentlere uğradıktan sonra çeşitli yönlerde daha karmaşık yollara ayrılır 3 . Bu yoldan güneye gidilecekse Samson (Mykale) Dağı üzerinde bulunan Panonium, Miletos ve Ortaçağlarda onun yerini alan Balat’a ulaşılır. Güneye inmeyen Efes- Magnesia yolu, Çamlık yakınlarından ilerler ve buradan doğuya dönerek Tralles-Nysa-Mastavra ve Laodikeia’ya ve uzaklarda Sezare (Kayseri) ulaşırdı 4 . Büyük Menderes nehrine doğru açılan derelerin vadileri, ovalar ile yaylalar, dağ köyleri ile ova köyleri arasındaki alış-verişin sürdüğü yollar güzergâh hizmeti görmekteydi5 . Aydın, eski bir eyalet-vilayetsancak merkezi olarak bu yolun odağındadır, dolayısıyla İpek Yolu gibi tarihi ticaret yolları kenti boydan boya geçer. Bu güzergah, küçük değişikliklerle Osmanlı döneminde de kullanıldı. Daha sonra aynı güzergahta inşa edilen demiryolu ve karayollarıyla birlikte günümüze kadar yer yer fonksiyonunu sürdürür.

Bu eski kervan yolunu kullanan kervancılar, Kızılçay’dan geçip Kızılcaköy yolundan İncirliova’nın Dereağzı Köyüne ulaşır, İkizdere’yi bir çatma köprü vasıtasıyla geçer, 33 kuzeydoğuya doğru saparak devam ederler, Osmanbeleni ve ardından gelen Kazaklı Tepe’nin Doğu kenarından ilerleyerek Arap kahvesinde dinlenir, Arpadere köyünden Somak köyüne ulaşırdı. Buradan Aydın dağlarını yararak ilerleyen yolda Cevizli Dağını Kömürcü geçidi ile aşıp Dündarlı köyünü sağında bırakarak yol üzerindeki Sarısu kahvesinde dinlenen kervanlar, Güme dağını aşıp Arpacılar köyünü geçerek Yuvalı köyünü solunda bırakarak Tireye iniyorlardı 34 .

Ayrıca Aydın Kemer mahallesi yolunu kullanarak önce Kızılca köyü ardından Dereağzı yoluyla Tire’ye ulaşan doğal yolu sağında bırakarak Hamitler- Ömerbeyli- Alangüllü yoluyla Dağkaraağaç-Abdurrahmanlar-SelatinMehmetler köyleri aracılığıyla Tire’ye inen tarihi başka bir yol daha vardı.

Aydın - Dereağzı arasında kalan bu eski karayolu şehrin hareketliliğinden uzak bisiklet severlerin bisikletleri ile doğanın muhteşem güzellikleri arasında spor yapma fırsatı sunuyor. Parkur uzunluğu Dereağzı Çatma Köprüye kadar 8,5 kilometredir. Güzergah üzerinde bulunana Çatma Köprüye gelince güney yönünde ilerleyerek tarihi köprülerin ve muhteşem doğa görüntüsü ile sürüşünüze devam edebilirsiniz. Daha sonra önünüze çıkacak olan kavşaktan güney batı yönünde ilerleyerek köy meydanına çıkarak bisiklet yolu güzergahına devamını sağlayabilirsiniz.

Başlangıç Noktası: